Afbeelding

Jeugdparticipatie

GenerationWhy nieuws

Een groot aantal gemeentes in Nederland was er al van overtuigd, maar sinds de inwerkingtreding van de Jeugdwet in 2015 is het voor iedere gemeente verplicht: jeugdparticipatie. Jeugdparticipatie houdt in dat jongeren op een passieve, maar het liefst actieve manier meedenken over het beleid van hun gemeente wat hen aangaat. Dit kan op allerlei verschillende manieren. Beleidsmakers en jongeren gaan daarvoor in vele gevallen met elkaar in gesprek, waardoor een gemeente een beleid kan maken wat daadwerkelijk aansluit bij de doelgroep. Hoe krijg je jongeren en beleidsmakers echter bij elkaar aan tafel en hoe bereid je jongeren hierop voor? Organisaties zoals GenerationWhy vormen daarbij een belangrijke schakel tussen jongeren en gemeente.

Aafke van der Heide (26 jaar) schreef ter afronding van de master Maatschappelijke Opvoedingsvraagstukken (tegenwoordig: Youth Education and Society) haar scriptie over de structurele rol van jeugdparticipatie in Nederland. Ze onderzocht daarbij welke elementen uit de werkwijze van drie verschillende organisaties die zich bezighouden met jeugdparticipatie, namelijk GenerationWhy, Young Leaders en Speaking Minds, volgens de initiatiefnemers en beleidsmakers bijdragen aan de bevordering ervan.

Ze richtte haar onderzoek daarbij in het bijzonder op het betrekken van laagopgeleide jongeren bij jeugdparticipatie, omdat die daarin een nog onderbelichte groep vormen. Dit heeft er volgens Van der Heide mee te maken dat wanneer jongeren gevraagd worden te participeren of hun mening te geven de hoger opgeleide jongeren niet zullen schromen dit te doen en er over het algemeen het zelfvertrouwen voor hebben. Bij lager opgeleide jongeren ligt dit anders; zij stellen zich vaak terughoudender op en hebben een lager zelfvertrouwen, waardoor ze al snel denken dat hun mening er niet toe doet of dat er toch niets mee gedaan wordt.

Belangrijk is dus om jongeren duidelijk te maken dat ze daadwerkelijk inspraak hebben in beleidsvorming en de jongeren waar nodig te voorzien van het zelfvertrouwen en de vaardigheden om die inspraak ook te durven hebben. In de vergelijking die Van der Heide in haar scriptie maakt tussen de drie organisaties blijkt dat Young Leaders en Speaking Minds zich met vast uitgestippeld traject met name richten op de vaardigheden waarmee jongeren uiteindelijk concreet kunnen participeren. Bij GenerationWhy staat daarentegen de persoonlijke ontwikkeling van jongeren zelf meer centraal.

Het zijn echter niet alleen de jongeren die zichzelf vaak onderschatten, ze worden volgens Van der Heide ook vaak onderschat in hun kunnen:

“Kijk vooral naar de eigen kracht van jongeren, jongeren hebben vaak veel meer te bieden. Vraag wat ze zouden willen en kijk of ze met eigen initiatieven komen. Als je gelooft in de jongeren, dan komt dat er ook uit. Het is belangrijk om te investeren in de band met de jongeren, dan kunnen ze ook echt iets betekenen voor een gemeente.”

Interventies, zoals Van der Heide de organisaties noemt die een schakelrol vervullen tussen jongeren en gemeente, spelen daarin een belangrijke rol:

“Zo’n interventie begeleid ze ook in hoe ze het beste hun mening kunnen geven. Zonder zo’n interventie denken jongeren vaak dat ze niet slim genoeg zijn om hun mening te geven of ze dat er toch niets mee gedaan wordt. Ik denk dat het echt essentieel is dat organisaties zoals GenerationWhy jongeren aansporen om na te denken en ervoor te zorgen dat de gemeente ook echt naar ze luistert.”

Gemeentes willen volgens Van der Heide graag jongeren bereiken, maar weten vaak niet hoe. Het probleem bij veel gemeentes is echter dat er op het gebied van jeugdparticipatie een cultuurverschuiving moet plaatsvinden. Door de bureaucratische logheid, die veel gemeentes kenmerkt, kost dit echter nogal wat tijd. Van der Heide merkte in haar gesprekken met beleidsmakers dat er binnen veel gemeentes individuen zijn die heel erg openstaan voor jeugdparticipatie, maar die nog moeite hebben om hun collega’s te overtuigen. Van der Heide zou deze individuele beleidsmakers dan ook als tip willen geven om vooral positief in gesprek te gaan en te blijven met hun collega’s, zodat jeugdparticipatie op den duur voor alle gemeentes in Nederland een vanzelfsprekendheid wordt.