Afbeelding

Wat er schuilgaat achter de filters van Instagram

GenerationWhy nieuws

 

Een foto van een hagelwit strand terwijl je op je warme zolderkamer aan het studeren bent of de perfecte food picture terwijl je net je eten hebt laten aanbranden. De foto’s die we op sociale media zoals Instagram voorbij zien komen wekken vaak de indruk dat het leven van anderen veel mooier, spannender en interessanter is dan dat van onszelf. Het is een menselijke eigenschap dat we onszelf vergelijken met en spiegelen aan onze (sociale) omgeving, maar jongeren doen dit nog veel sterker dan volwassenen. Jongeren zijn vaak onzeker over hun uiterlijk en identiteit, waarmee ze des te gevoeliger zijn voor alles wat ze zien op sociale media.

 

Depressie als gevolg van sociale media

 

Sociale media worden door bijna alle jongeren gebruikt en zijn daarmee voor hen dé plek geworden waar ze relaties vormen en onderhouden, zichzelf uitdrukken, hun identiteit vormgeven en leren over de wereld om hen heen. Gezien de grote rol die sociale media spelen in het leven van jongeren deed de Britse Royal Society of Public Health onlangs onderzoek naar de invloed ervan op de gemoedstoestand van jongeren. Uit het onderzoek blijkt dat deze invloed in meeste gevallen negatief is, waarbij het gebruik van sociale media onder jongeren bijvoorbeeld leidt tot depressie. Van alle sociale media blijkt de negatieve invloed van YouTube het kleinst en die van Instagram het grootst. Dit komt omdat vloggers op YouTube vaker een realistischer beeld geven van hun leven. Doordat zij niet alleen focussen op het positieve, maar ook vloggen als ze even pech hebben of ziek zijn, geven ze volgens hun kijkers een authentiek en realistisch beeld van hun leven.

De filterfaçade van Instagram

 

Instagram daarentegen stelt gebruikers door middel van (veelal bewerkte) foto’s meer in staat om een zogeheten online identiteit te creëren. Het is op Instagram de kunst om alles zo perfect mogelijk in beeld te brengen: van je zelfgemaakte ontbijt tot je hip ingerichte kamer. De gestileerde en perfecte foto’s die Instagram over het algemeen kenmerken worden door gebruikers vaak zonder verdere uitleg en in een bewuste volgorde op bewuste momenten geplaatst. Daarnaast geldt voor Instagram, evenals voor vele andere sociale media, de ongeschreven regel dat alleen leuke, mooie, positieve dingen gedeeld worden. Instagramgebruikers schetsen daarmee over het algemeen bewust een mooier en daarmee on-authentieker beeld van zichzelf en hun leven.

Maatregelen om jongeren te beschermen

 

Het Britse onderzoek sluit af met een aantal maatregelen, die ze graag in samenwerking met de Britse overheid willen invoeren om de negatieve invloed van sociale media op jongeren aan te pakken. Zo willen ze dat sociale media een functie krijgen waarmee gebruikers die mogelijk leiden aan mentale klachten kunnen opgespoord kunnen worden en subtiel kunnen worden gewaarschuwd. Daarnaast pleit het onderzoek voor een pop-up bij overmatig gebruik van sociale media, met daarbij tips van jongeren voor jongeren om het gebruik te matigen. Een van de andere maatregelen is dat zichtbaar moet worden wanneer foto’s op sociale media digitaal bewerkt en/of digitaal gemanipuleerd zijn.

Bewust worden van invloed sociale media

 

Of de Britse overheid deze maatregelen daadwerkelijk kan en gaat invoeren (o.a. in verband met privacy) is nog even afwachten. Het belangrijkste is dat jongeren de negatieve effecten van sociale media leren herkennen en zich ervan bewust worden, zodat ze zich er minder snel door zullen laten beïnvloeden. In de workshop Social media & Privacy maken we leerlingen op een actieve manier bewust van de positieve en negatieve aspecten van sociale media. Daarnaast leren we ze hoe ze hetgeen ze delen via sociale media beter kunnen beveiligen om zo hun privacy te handhaven.

Meer weten over de workshop Social media & Privacy? Klik dan hier.