Afbeelding

Meer openheid over ‘onzichtbare ziektes’ onder jongeren

GenerationWhy nieuws

De jongen die teveel blowt, het meisje dat uit onzekerheid over haar gewicht bijna niet meer eet, de jongen met een vervelende thuissituatie of het meisje dat gepest wordt. Dit zijn slechts enkele voorbeelden van de vele ‘onzichtbare’ problemen waar jongeren mee rondlopen. Uit recent onderzoek van Newcom blijkt dat 43% van de Nederlandse jongeren last heeft van klachten zoals piekeren, slecht slapen, somberheid, eetproblemen of angst. Ruim 33% van de jongeren met langdurige klachten durft er niet over te praten. Om aandacht te vragen voor deze ‘onzichtbare ziektes’ onder jongeren en ze bespreekbaar te maken organiseren NPO 3FM en MIND deze week de ‘open up week’. Wat maakt dat jongeren hun psychische problemen vaak niet durven te bespreken en wat is eraan te doen?

Spanning tussen moeten en willen

Jongeren staan tegenwoordig onder flinke druk: ze moeten naar school, hebben een bijbaantje, sport, een sociaal netwerk en moeten daarnaast op tijd besloten hebben wat ze met hun toekomst willen. Een hoop verantwoordelijkheden en (volwassen) keuzes die gemaakt moeten worden, terwijl we soms vergeten dat de adolescentie ook een periode is waarin jongeren onder invloed van hormonen en van zowel fysieke als mentale veranderingen juist erg zoekende en vaak onzeker zijn. Het spanningsveld dat veel jongeren ervaren tussen wat er van ze verwacht wordt van buitenaf, ofwel wat ze moeten en wat ze zelf willen kan nogal eens tot problemen leiden.

Veel jongeren hebben de opvatting dat ze alles zelf op moeten en kunnen lossen, waardoor ze te lang wachten met hulp zoeken en vluchtgedrag kunnen gaan vertonen. Door hun probleem zoveel mogelijk te ontwijken, te ontkennen of voor zichzelf goed te praten hebben ze het idee dat ze het onder controle hebben, terwijl het probleem daardoor in werkelijkheid alleen maar groter wordt. Een jongere kan bijvoorbeeld overmatig gaan drinken of blowen om daarmee het rotgevoel stelselmatig te onderdrukken, maar dit lost het probleem niet op en creëert eventueel zelfs een tweede probleem, namelijk dat van verslaving. Andersom kunnen jongeren met psychische problemen als gevolg van bijvoorbeeld pesten zich ook verschuilen achter een slachtofferrol en daardoor geen hulp zoeken, omdat ze van mening zijn dat het probleem buiten henzelf ligt.

Taboe rond psychische problemen

Naast het feit dat veel jongeren dus niet bewust in de gaten hebben dat ze psychische problemen hebben of de ernst er niet van inzien, is ook de taboesfeer rondom psychische problemen en psychische hulp een reden waarom veel jongeren hun problemen verzwijgen. Ze hebben het idee dat hun klachten niet ernstig genoeg zijn voor psychische hulp of durven uit onzekerheid of schaamte geen hulp te zoeken, bijvoorbeeld in het geval van een eetstoornis.

Preventieprogramma

In Haarlem voert GenerationWhy in opdracht van de gemeente een preventieprogramma uit. Wij zorgen ervoor dat jongeren met problemen in een vroegtijdig stadium in beeld komen en de juiste hulp krijgen. Dit doen we onder andere door het organiseren van spreekuren op locaties waar jongeren komen, workshops op middelbare scholen, individuele coaching en doorverwijzing. Hiermee verlagen we de drempel naar hulpverlening en maken we problemen en lastige onderwerpen voor jongeren bespreekbaar.

Zorgen dat jongeren op tijd de juiste hulp krijgen is belangrijk, omdat wanneer jongeren zelf uiteindelijk de stap naar hulp zetten het vaak al te laat is en de problemen dusdanig ernstig geworden zijn. Als een deel van de jongeren niet durft te praten over hun (psychische) problemen, hoe spoor je die dan op? GenerationWhy maakt daarvoor onder andere gebruik van de peer-to-peermethodiek, waarbij we jongeren opleiden om bij leeftijdsgenoten te signaleren wanneer ze ergens mee zitten.

Signalen

Er zijn verschillende signalen waarvan te herkennen is dat een jongere met een probleem zit. Zo kunnen ze bepaalde plekken zoals thuis of school bewust vermijden, vrienden minder zien, zichzelf ‘verdoven’ door middel van bijvoorbeeld drank of drugs, ruzie maken met anderen om stoom af te blazen of zelfdestructief gedrag vertonen. Wanneer een jongere met een (mogelijk) ‘onzichtbare ziekte’ in kaart is gebracht, kijken wij vervolgens welke hulp het beste past en verwijzen de jongere indien nodig door naar de juiste hulpinstanties binnen de gemeente.

 

Wil je meer weten over het preventieprogramma voor gemeentes? Klik dan hier.